Home / Akoestiek

We vertellen je graag alles over akoestiek!

Bij In-Zee begrijpen we perfect hoe akoestiek werkt en hoe we deze kunnen gebruiken en verbeteren. We leggen hieronder graag uit hoe en waarom we dat doen.

Wat is geluid?

Bij het ontwerpen van een gedeelde ruimte is het belangrijk om te weten hoe geluid zich gedraagt in verschillende situaties.

Geluid ontstaat door vibratie. Vibratie brengt geluidsgolven voort die zich door de lucht verplaatsen. Een geluidsgolf bestaat uit een hoog en laag ‘lucht-drukgebied’ en de bijbehorende frequentie.

Frequentie wordt gemeten in Hertz (Hz), dit is de afstand tussen de individuele geluidsgolven. Geluid dat snel vibreert (hoge toon) heeft een korte geluidsgolf en dus een hoge frequentie. Een lage toon vibreert langzaam en heeft een langere geluidsgolf, dus een lage frequentie. Geluidsdruk wordt gemeten aan de hand van Decibel (dB).

Geluidsdruk vertegenwoordigt de effectieve druk van een geluid ten opzichte van een referentiewaarde. De decibelwaarde is dus zeer divers en wordt non-lineair aangegeven. Bijvoorbeeld, als de geluidsdruk level met 10 vermenigvuldigd wordt, stijgt de decibel waarde met 10 dB. Samen vormen de frequentie en geluidsdruk de basis van geluid.

Geluid controleren binnen een omgeving

Geluid controleren kan niet altijd bij de bron. Denk aan een conversatie, een zoemende computer of een dichtslaande deur. Het is daarom belangrijker om het geluid te controleren in de gehele omgeving. In een vrije omgeving, met name buiten, gaat geluid altijd rechtdoor. Maar zodra er obstakels voor het geluid zijn, zal het afketsen, afbuigen of reflecteren.

Hieronder staan een aantal veel voorkomende effecten waar geluid mee te maken krijgt en die we dus ook kunnen inzetten of beïnvloeden.

Absorptie

Absorptie ontstaat wanneer geluidsgolven blijven hangen in een zacht poreus materiaal. Afhankelijk van de dikte van het materiaal wordt de absorptiewaarde vastgesteld.

Diffusie

Diffusie ontstaat wanneer een geluidsgolf tegen een object aankomt en door de harde en vervormde structuur van het materiaal diffuseert en verstrooid wordt.

Reflectie

Reflectie ontstaat wanneer geluidsgolven een hard oppervlak raken dat niet of weinig absorbeert. Het geluid weerkaatst onder dezelfde hoek waarmee deze binnenkomt.

Isolatie

Isolatie ontstaat wanneer de volledige geluidsgolf door middel van een materiaal tegengehouden wordt. Als het materiaal vrijwel volledig geïsoleerd wordt, maar alsnog een kleine hoeveelheid geluid door laat, spreekt men over transmissie.

Diffractie

Diffractie onstaat wanneer geluid zichzelf om een object buigt, of juist wanneer het door een kleine opening ontsnapt en zich daarna uitspreidt. Diffractie probeert men zo veel mogelijk tegen te gaan. Er wordt gesproken over een ‘lek’ als diffractie optreedt in een niet bedoelde omgeving.

Nagalm of echo en hoe te voorkomen?

Nagalm is een geluidsverschijnsel dat ontstaat bij herhaaldelijk weerkaatsen van het geluid in een ruimte. Het galmende geluid mengt zich met het oorspronkelijk geluid van de geluidsbron.

Dit is ook het directe verschil tussen nagalm en echo. Bij echo is het oorspronkelijk geluid en het vertraagde geluid duidelijk van elkaar te onderscheiden. Echo geluid wordt vaak nog gehoord nadat het oorspronkelijk geluid al gestopt is.

Beide verschijnselen zijn vaak ongewenst en worden als onprettig ervaren in de meeste ruimtes. Gelukkig zijn er voldoende mogelijkheden om de galm uit de ruimte te halen voordat het de kans krijgt om te reflecteren. Dit kan bijvoorbeeld door het indirecte geluid af te vangen. Vaak wordt het indirecte geluid gekaatst via het plafond, daarom wil je juist op die locatie akoestische elementen plaatsen om ongewenste weerkaatsing te voorkomen. Met onze producten en de plaatsing ervan houden we altijd rekening met dit effect.

Je kunt eenvoudig zelf een klap-test doen om in te schatten hoe de akoestiek klinkt: 

Ga eerst naar buiten, waarbij het geluid niet weerkaatst kan worden, voor een referentie. Klap één keer in je handen en luister hoe dat klinkt. Herhaal dit binnen in de ruimte op verschillende punten. Luister hoe het geluid zich gedraagt. Is er veel weerkaatsing of galm? Of slaat het juist ‘dood’?

Berekenen van de juiste akoestische ruimte

Nagalm-tijd is de tijdsduur van het geluid in een kamer, of de tijd die het kost voordat het geluid afneemt met 60dB. Nagalm-tijd wordt uitegedrukt in RT60 (Reverberation Time of 60dB)

Een kamer met een RT60 langer dan 2 seconden wordt als ervaren als echoënd. Waarbij een RT60 korter dan 0.3 seconde als ‘dood’ wordt beschouwd. Het geluid slaat plat tegen de akoestische onderdelen in de ruimte en wordt bijna niet meer weerkaatst. Om grof te berekenen of een ruimte akoestisch de juiste waarde heeft, dien je tussen de 0.5 en 1.5 seconde van RT60 te blijven.

T = de tijd in seconde hoelang het geluid in de kamer hangt

V = het volume (de inhoud) van de ruimte

O = oppervlakte van al het akoestisch materiaal in deze ruimte (hier mogen banken, tapijt, akoestische-systeemplafonds en zelfs akoestische verlichting en moswanden in meegerekend worden)

De formule om de nagalm-tijd uit te rekenen gaat als volgt:

T = 0,16 x ( V / O )

Geluidsabsorptie

Alle objecten en materialen hebben akoestische waarden en kenmerken. Ze kunnen absorberen, reflecteren of een combinatie daarvan. De manier en effectiviteit waarop materialen dat doen is afhankelijk van de frequentie. Absorptie coëfficiënten helpen ons om te begrijpen hoe absorberend, of juist reflecterend een object of materiaal is. Dit wordt uitgedrukt in akoestische waarde (aw)

Hoe zachter, poreuzer en open een materiaal is, hoe meer geluid het vaak absorbeert en dus hoe hoger de akoestische waarde. Een hard en stijf materiaal zal het geluid eerder reflecteren en heeft dus een lagere akoestische waarde. De akoestische waarde is een gemiddeld getal van de geabsorbeerde energie getest op een grote schaal van frequentie tonen.

Bijvoorbeeld: PET Felt vrijstaand in een ruimte heeft een gemiddelde akoestische waarde van 0,45 over alle diverse frequentie tonen. Dit betekent dat het materiaal 45% van de geluidsenergie waarmee het in contact komt absorbeert. Dit geeft ook aan dat de resterende 55% zal worden gereflecteerd, of door het materiaal heen gaat (transmissie).

Op zoek naar nog uitgebreidere informatie over akoestiek en wat dit bij In-Zee precies betekent? In ons Handboek Akoestiek leggen we alles nog een keer uit met voorbeelden uit de praktijk en uit onze collectie.

Handboek Akoestiek